خشکی پوست در زمستان یعنی کاهش رطوبت و چربی طبیعی پوست در فصل سرد، که باعث میشود پوست کشیده، زبر، پوستهپوسته و گاهی خارشدار شود. این مشکل فقط ظاهر را خراب نمیکند، بلکه میتواند سد محافظتی پوست را ضعیف کند و آن را در برابر تحریک و عفونت آسیبپذیرتر کند. برای همین، شناخت علت و داشتن یک روتین ساده و منظم اهمیت زیادی دارد.
بسیاری از افراد فکر میکنند با پوست چرب یا نرمال نیازی به مراقبت در زمستان ندارند، اما هوای سرد، رطوبت پایین و استفاده از بخاریهای گرم میتواند حتی برای پوست چرب هم مشکلساز شود. پوست بعضی افراد فقط در زمستان خشک میشود، در حالی که پوست دیگران سالها با خشکی همراه است.
مهمترین علت خشکی پوست در زمستان، کاهش رطوبت هوا و افزایش سرمای بیرون و گرمای داخل ساختمان است. این تضاد دما باعث میشود آب از لایههای پوست سریعتر تبخیر شود. عوامل دیگری هم در این مشکل نقش دارند:
اگر خشکی همراه با قرمزی شدید، خارش مداوم یا ترکخوردگی باشد، ممکن است علت فقط فصلی نباشد. در این حالت بهتر است عوامل زمینهای مثل اگزما یا بیماریهای غدد بررسی شود.
قبل از خرید هر محصولی، نوع پوست خود را مشخص کنید. مرطوبکننده و ماسک مناسب پوست خشک با پوست چرب تفاوت دارد و استفاده اشتباه میتواند نتیجه معکوس بدهد. جدول زیر به شما کمک میکند مسیر را سریعتر پیدا کنید.
| نوع پوست یا وضعیت | نشانههای غالب در زمستان | نوع مراقبت پیشنهادی | نکته مهم |
|---|---|---|---|
| پوست خشک | کشیدگی بعد از شستشو، پوستهپوسته شدن، زبری | ژل شستشوی ملایم، مرطوبکننده غلیظ، ماسک آبرسان | از کرمهای سبک یا ژلهای پرچرب کمکننده استفاده نکنید. |
| پوست نرمال که در زمستان خشک میشود | خشکی موضعی روی گونهها و اطراف بینی | مرطوبکننده متعادل و کاهش دفعات شستشو | مرطوبکننده را در هوای خشک، صبح و شب تکرار کنید. |
| پوست چرب با خشکی سطحی | برق افتادن ظاهری همراه با پوستههای ریز | ژل شستشوی سبک، مرطوبکننده سبک و بدون روغن زیاد | برای جلوگیری از جبران بیش از حد چربی، از پاککنندههای خیلی قوی پرهیز کنید. |
| پوست حساس | سوزش، قرمزی و خارش بعد از سرما یا مواد جدید | محصولات بدون عطر، ساده و با ترکیبات کم | هر محصول جدید را ابتدا روی ناحیه کوچکی تست کنید. |
یک روتین خوب لازم نیست پیچیده باشد. نکته اصلی، ثبات است؛ یعنی هر روز و در یک ترتیب مشخص همان مراحل را انجام دهید. پوست معمولاً با چند مرحله ساده و تکرارشونده بهتر پاسخ میدهد تا با هفت یا هشت محصول مختلف.

دستها به دلیل شستن مکرر، تماس با مواد ضدعفونیکننده و قرار گرفتن مداوم در معرض سرما، اغلب اولین ناحیهای هستند که خشک و ترکخورده میشوند. برای مراقبت از خشکی پوست دست در زمستان، بعد از هر بار شستن دستها، مرطوبکننده بزنید؛ حتی اگر فقط چند ثانیه شسته باشید.
بهترین زمان برای مرطوبکننده دست، بعد از خشک کردن دستها و در حالی است که پوست هنوز کمی نم دارد. شبها میتوانید از یک لایه مرطوبکننده غلیظ و سپس دستکش نخی استفاده کنید. اگر دستها ترک عمیق یا خونریزی دارند، مراجعه به پزشک یا داروساز ضروری است.
خشکی پوست صورت در زمستان معمولاً روی گونهها، پیشانی و اطراف دهان و بینی دیده میشود. این نواحی بیشتر در معرض باد و هوای خشک قرار دارند. بهترین کار این است که تعداد مراحل را کم نکنید، بلکه کیفیت آنها را بالا ببرید.
شستن صورت با آب خیلی داغ را کنار بگذارید و از حولهکشیدن شدید روی صورت پرهیز کنید؛ کافی است پوست را بهآرامی خشک کنید. همچنین، اگر از ماسک صورت پوست خشک استفاده میکنید، آن را روی پوست تمیز و نمناک بزنید تا رطوبت بهتر قفل شود. برای پوست چرب هم اگر نشانههای خشکی دارید، به جای حذف مرطوبکننده، از نوع سبکتر آن استفاده کنید؛ بعضی پوستهای چرب با خشکی سطحی، بدون مرطوبکننده جبران چربی بیشتری تولید میکنند. اگر قصد دارید بین ماسکها و مرطوبکنندههای پوست چرب و نرمال انتخاب کنید، ماسک صورت پوست چرب و ماسک صورت پوست نرمال را هم با توجه به نوع پوست خود مقایسه کنید.
در صورت حساسیت، بهتر است هر محصول را جداگانه و بهمدت چند روز امتحان کنید. اگر بعد از استفاده از یک محصول سوزش، قرمزی یا جوش ایجاد شد، آن را قطع کنید و در صورت لزوم با داروساز مشورت کنید. ژل شستشوی صورت پوست چرب ژیناژن هم برای پوستهای چرب طراحی شده است و نباید برای پوست خشک استفاده شود.
بیشتر خشکیهای فصلی با مراقبت ساده بهبود پیدا میکنند، اما در بعضی شرایط نباید منتظر ماند. مراجعه به پزشک پوست یا متخصص مربوطه را جدی بگیرید اگر:
همچنین اگر از داروهای خاصی استفاده میکنید، پیش از شروع محصولات موضعی جدید با پزشک یا داروساز هممشورت شوید تا از تداخل احتمالی جلوگیری شود.
نه، اما باید نوع مرطوبکننده را عوض کنید. پوست چرب معمولاً به مرطوبکنندههای سبک، ژلی یا غیرروغنی نیاز دارد. حذف کامل مرطوبکننده میتواند باعث خشکی سطحی و تولید بیشتر چربی شود.
برای بیشتر افراد، یک یا دو بار در هفته کافی است. استفاده بیش از حد، بهویژه از ماسکهای قوی، ممکن است پوست را تحریک کند. اگر پوست حساس دارید، با فواصل بیشتر شروع کنید.
بله. آب ولرم چربی طبیعی پوست را کمتر از آب داغ میشوید و کمتر باعث کشیدگی و قرمزی میشود. پیشنهاد میشود مدت دوش گرفتن و شستن صورت را هم کوتاه نگه دارید.
مکملها فقط در صورت وجود کمبود مشخص، نقش مؤثر دارند و جایگزین مراقبت موضعی نیستند. پیش از مصرف هر مکمل، بهتر است با پزشک یا داروساز مشورت کنید تا از مصرف خودسرانه و تداخل احتمالی جلوگیری شود.
برای مطالعه بیشتر، توصیه میشود به راهنماهای معتبر پوست و مو، رهنمودهای آموزشی انجمنهای پوستشناسی و منابع رسمی وزارت بهداشت مراجعه کنید. اطلاعات این مقاله جنبه آموزشی دارد و جایگزین ویزیت و تشخیص پزشک نیست.
خشکی پوست در زمستان با شناخت علت، انتخاب محصول متناسب با نوع پوست و یک روتین ساده و منظم قابل کنترل است. شستشوی ملایم، مرطوبکردن بعد از هر شستشو و محافظت از پوست در برابر سرما و باد، مهمترین اصول هستند. اگر در انتخاب محصول مناسب تردید دارید، میتوانید پیش از خرید با داروساز مشورت کنید.
برای دیدن محصولات مراقبت پوست و مشاوره دارویی، به وبسایت دکتر ناهید به نشانی drnahhid.ir سر بزنید یا با شماره ۰۲۱۳۳۶۸۴۳۲۷ تماس بگیرید.