مکمل های مناسب برای تقویت ایمنی بدن در برابر کرونا

سیستم ایمنی بدن یکی از مهم‌ترین خطوط دفاعی ما در برابر عوامل بیماری‌زا است. به همین دلیل، زمانی که بیماری‌های ویروسی تنفسی مانند کرونا شیوع پیدا می‌کنند، توجه بسیاری از افراد به تغذیه، ویتامین‌ها و مکمل‌های تقویت‌کننده سیستم ایمنی بیشتر می‌شود.

اما آیا مصرف مکمل واقعاً می‌تواند از ابتلا به کرونا جلوگیری کند؟ آیا ویتامین C یا D و مکمل زینک می‌توانند بیماری را درمان کنند؟

پاسخ کوتاه این است که هیچ مکمل غذایی به‌تنهایی نمی‌تواند از ابتلا به کرونا جلوگیری کند یا جایگزین درمان پزشکی شود. با این حال، دریافت کافی بعضی ویتامین‌ها و مواد معدنی برای عملکرد طبیعی سیستم ایمنی ضروری است و در صورت وجود کمبود، مصرف مکمل مناسب می‌تواند به تأمین نیاز بدن کمک کند.

مکمل‌های مناسب برای تقویت سیستم ایمنی بدن

سیستم ایمنی برای عملکرد صحیح به مجموعه‌ای از ویتامین‌ها، مواد معدنی، پروتئین و سایر مواد مغذی نیاز دارد. به همین دلیل، بهتر است به جای تمرکز روی یک مکمل خاص، ابتدا به وضعیت کلی تغذیه و نیازهای بدن توجه کنیم.

در ادامه، برخی از مهم‌ترین مکمل‌هایی را که بیشتر درباره نقش آن‌ها در عملکرد سیستم ایمنی صحبت می‌شود بررسی می‌کنیم.

۱. ویتامین D؛ یکی از مهم‌ترین ویتامین‌ها برای عملکرد سیستم ایمنی

ویتامین D فقط برای سلامت استخوان‌ها اهمیت ندارد؛ این ویتامین در عملکرد طبیعی سیستم ایمنی نیز نقش دارد. کمبود ویتامین D می‌تواند سلامت عمومی بدن را تحت تأثیر قرار دهد و به همین دلیل، تأمین مقدار مورد نیاز بدن اهمیت زیادی دارد.

در سال‌های گذشته، مطالعات مختلفی درباره ارتباط سطح ویتامین D با ابتلا یا شدت کووید-۱۹ انجام شده است. با این حال، شواهد موجود برای توصیه مصرف ویتامین D به‌عنوان راهی برای پیشگیری یا درمان کرونا کافی نیست. بنابراین نباید از دوزهای بالای ویتامین D با هدف درمان کرونا استفاده کرد.

اگر احتمال کمبود ویتامین D وجود داشته باشد، پزشک یا داروساز می‌تواند با توجه به شرایط فرد درباره مقدار مناسب مکمل راهنمایی کند.

نکته مهم: مصرف خودسرانه دوزهای بسیار بالای ویتامین D می‌تواند عوارض ایجاد کند و بیشتر بودن مقدار مصرف لزوماً به معنای تقویت بیشتر سیستم ایمنی نیست.

۲. ویتامین C؛ آنتی‌اکسیدانی مهم برای بدن

ویتامین C یکی از شناخته‌شده‌ترین ویتامین‌ها در زمینه سلامت سیستم ایمنی است. این ویتامین در عملکرد بخش‌های مختلف سیستم ایمنی نقش دارد و به‌عنوان یک آنتی‌اکسیدان نیز از سلول‌ها در برابر آسیب اکسیداتیو محافظت می‌کند.

مرکبات، فلفل دلمه‌ای، کیوی، توت‌فرنگی، کلم بروکلی و برخی سبزیجات منابع غذایی خوب ویتامین C هستند.

اما یک باور رایج نیاز به اصلاح دارد: مصرف ویتامین C به معنی مصونیت در برابر کرونا نیست. مطالعات انجام‌شده درباره مصرف مکمل ویتامین C در بیماران مبتلا به کووید-۱۹ نتایج یکسانی نداشته‌اند و شواهد کافی برای استفاده از آن به‌عنوان درمان کرونا وجود ندارد.

بنابراین اگر رژیم غذایی شما ویتامین C کافی ندارد یا پزشک کمبود آن را تشخیص داده است، مکمل می‌تواند در تأمین نیاز بدن مفید باشد؛ اما نباید آن را داروی ضدکرونا در نظر گرفت.

۳. زینک یا روی؛ ماده معدنی ضروری برای سیستم ایمنی

زینک یا روی یکی دیگر از مواد معدنی مهم برای عملکرد طبیعی سیستم ایمنی است. این ماده معدنی در فرایندهای مختلف بدن از جمله عملکرد سلول‌های ایمنی، ساخت پروتئین و ترمیم بافت‌ها نقش دارد.

گوشت، غذاهای دریایی، حبوبات، مغزها، غلات کامل و برخی محصولات لبنی از منابع غذایی زینک هستند.

با وجود اهمیت زینک برای سیستم ایمنی، شواهد فعلی نشان نمی‌دهد که مصرف دوزهای بالاتر از نیاز روزانه بتواند از ابتلا به کرونا جلوگیری کند. همچنین تحقیقات درباره استفاده از مکمل زینک برای درمان کووید-۱۹ نتایج قطعی و کافی برای توصیه عمومی ارائه نکرده‌اند.

بنابراین بهتر است مکمل زینک بر اساس نیاز واقعی بدن و با توجه به مقدار دریافت‌شده از رژیم غذایی مصرف شود.

۴. مولتی‌ویتامین؛ زمانی که رژیم غذایی کافی نیست

مولتی‌ویتامین‌ها ترکیبی از چندین ویتامین و ماده معدنی هستند و ممکن است برای افرادی که رژیم غذایی متنوعی ندارند یا به دلایل خاصی در معرض کمبود برخی مواد مغذی قرار دارند، مورد استفاده قرار گیرند.

با این حال، مولتی‌ویتامین را نباید یک «تقویت‌کننده فوری ایمنی» یا مکمل مخصوص پیشگیری از کرونا در نظر گرفت.

اگر تغذیه فرد مناسب باشد و کمبود مشخصی وجود نداشته باشد، مصرف مقدار بیشتری از ویتامین‌ها لزوماً به معنای عملکرد بهتر سیستم ایمنی نیست. انتخاب مولتی‌ویتامین مناسب باید بر اساس سن، جنسیت، رژیم غذایی، شرایط جسمی و در صورت نیاز نظر پزشک یا داروساز انجام شود.

۵. ویتامین‌های گروه B و نقش آن‌ها در سلامت عمومی

ویتامین‌های گروه B در بسیاری از فرایندهای مهم بدن، از جمله متابولیسم انرژی و عملکرد طبیعی سلول‌ها، نقش دارند. تأمین نیاز بدن به این ویتامین‌ها برای حفظ سلامت عمومی اهمیت دارد.

با این حال، نباید مکمل‌های گروه B را به‌عنوان درمان یا پیشگیری اختصاصی از کرونا معرفی کرد. در افراد سالم، اولویت با دریافت مواد مغذی از یک رژیم غذایی متنوع و متعادل است.

در صورت وجود کمبود یا شرایط خاص، پزشک یا داروساز ممکن است مصرف مکمل را توصیه کند.

آیا مکمل‌ها می‌توانند از ابتلا به کرونا جلوگیری کنند؟

این یکی از پرتکرارترین سؤالات درباره مکمل‌های تقویت سیستم ایمنی است.

بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی سازمان جهانی بهداشت، تاکنون شواهدی وجود ندارد که نشان دهد مکمل‌های ویتامینی و مواد معدنی می‌توانند به‌طور قطعی از ابتلا به کووید-۱۹ جلوگیری کنند یا این بیماری را درمان کنند.

ویتامین C، ویتامین D و زینک برای عملکرد طبیعی سیستم ایمنی ضروری هستند؛ اما این موضوع با این ادعا که مصرف دوز بالای آن‌ها می‌تواند بدن را در برابر کرونا «مقاوم» کند، تفاوت دارد.

به زبان ساده، هدف از مصرف صحیح مکمل‌ها تأمین نیاز بدن است، نه ایجاد مصونیت در برابر یک ویروس خاص.

بهترین راه برای تقویت سیستم ایمنی چیست؟

سیستم ایمنی یک شبکه پیچیده است و نمی‌توان با مصرف یک قرص یا کپسول آن را به شکل ناگهانی «قوی» کرد.

برای حمایت از عملکرد طبیعی سیستم ایمنی، مجموعه‌ای از عوامل اهمیت دارند:

• داشتن رژیم غذایی متنوع و متعادل
• مصرف کافی میوه و سبزیجات
• دریافت پروتئین کافی
• خواب منظم و کافی
• فعالیت بدنی متناسب با شرایط فرد
• پرهیز از مصرف دخانیات
• مدیریت استرس
• مصرف مکمل‌ها در صورت وجود نیاز یا کمبود

سازمان جهانی بهداشت نیز بر اهمیت تغذیه متنوع شامل غلات کامل، حبوبات، سبزیجات، میوه‌ها، مغزها و منابع غذایی حیوانی تأکید کرده است.

آیا مصرف همزمان ویتامین D، ویتامین C و زینک مشکلی ندارد؟

این ترکیبات در بسیاری از مکمل‌های ترکیبی و محصولات تقویت سیستم ایمنی دیده می‌شوند. اما «طبیعی بودن» یا «ویتامین بودن» به این معنا نیست که مصرف آن‌ها در هر مقدار و برای همه افراد بی‌خطر است.

مقدار مورد نیاز هر ماده مغذی به سن، رژیم غذایی، وضعیت سلامت، داروهای مصرفی و احتمال کمبود بستگی دارد.

برای مثال، مصرف بیش از حد ویتامین C می‌تواند باعث مشکلات گوارشی مانند تهوع، گرفتگی شکم و اسهال شود. همچنین دوزهای بالای بعضی مکمل‌ها می‌تواند با برخی داروها تداخل داشته باشد.

به همین دلیل، بهتر است پیش از مصرف همزمان چند مکمل، ترکیبات و مقدار هر ماده را بررسی کنید تا ناخواسته یک ماده را در چند محصول و بیش از نیاز دریافت نکنید.

هنگام خرید مکمل برای تقویت سیستم ایمنی به چه نکاتی توجه کنیم؟

بازار مکمل‌ها بسیار متنوع است و انتخاب محصول مناسب همیشه ساده نیست. هنگام خرید، این موارد را در نظر بگیرید:

ترکیبات محصول را بررسی کنید

فقط به عنوان محصول مانند «تقویت‌کننده سیستم ایمنی» اکتفا نکنید. مقدار دقیق ویتامین‌ها، مواد معدنی و سایر ترکیبات را روی برچسب محصول بررسی کنید.

از مصرف دوزهای بالا بدون دلیل خودداری کنید

مصرف بیشتر یک ویتامین لزوماً اثر بیشتری ندارد. برخی مواد مغذی در دوزهای بالا می‌توانند باعث عوارض شوند.

شرایط فردی را در نظر بگیرید

سن، بارداری، شیردهی، بیماری‌های زمینه‌ای، حساسیت‌ها و داروهای مصرفی می‌توانند روی انتخاب مکمل مناسب تأثیر بگذارند.

از چند مکمل با ترکیبات مشابه استفاده نکنید

گاهی فرد همزمان مولتی‌ویتامین، مکمل زینک و یک مکمل تقویت سیستم ایمنی مصرف می‌کند و بدون توجه، مقدار یک ماده خاص بیش از حد مورد نیاز دریافت می‌شود.

از داروساز مشورت بگیرید

اگر در انتخاب بین چند مکمل مردد هستید، مشورت با داروساز می‌تواند به انتخاب محصولی متناسب‌تر با نیاز شما کمک کند.

آیا مکمل‌های گیاهی برای پیشگیری از کرونا مؤثر هستند؟

محصولات گیاهی و ترکیباتی مانند زنجبیل، سیر، دمنوش‌های گیاهی و سایر فرآورده‌های طبیعی ممکن است بخشی از رژیم غذایی یا سبک زندگی سالم باشند، اما شواهد علمی کافی برای معرفی آن‌ها به‌عنوان روش پیشگیری یا درمان کووید-۱۹ وجود ندارد.

بنابراین بهتر است هنگام خرید محصولات موسوم به «ضدکرونا» یا «درمان کرونا» با احتیاط عمل کنید و به ادعاهای تبلیغاتی بدون پشتوانه علمی اعتماد نکنید.

اگر کرونا گرفته باشیم، آیا باید مکمل مصرف کنیم؟

ابتلا به کرونا لزوماً به این معنا نیست که باید چندین مکمل را همزمان مصرف کنید.

در صورت ابتلا، نوع درمان به شدت بیماری، سن، بیماری‌های زمینه‌ای و عوامل خطر بستگی دارد. سازمان جهانی بهداشت در راهنمای بالینی خود تأکید می‌کند که مدیریت کووید-۱۹ باید متناسب با شدت بیماری و عوامل خطر فرد انجام شود.

اگر علائم دارید یا آزمایش شما مثبت شده است، به‌خصوص اگر در گروه‌های پرخطر قرار دارید، بهتر است برای تشخیص و درمان مناسب با پزشک یا مرکز درمانی مشورت کنید.

مکمل‌ها نباید جایگزین داروهای تجویزشده یا مراقبت پزشکی شوند.

جمع‌بندی؛ کدام مکمل برای تقویت سیستم ایمنی مناسب است؟

ویتامین D، ویتامین C و زینک از مهم‌ترین مواد مغذی مرتبط با عملکرد طبیعی سیستم ایمنی هستند. با این حال، هیچ‌کدام از آن‌ها را نمی‌توان به‌عنوان مکمل قطعی پیشگیری یا درمان کرونا معرفی کرد. شواهد علمی فعلی برای چنین ادعایی کافی نیست.

اگر دچار کمبود یک ماده مغذی باشید، تأمین آن می‌تواند برای سلامت بدن و عملکرد طبیعی سیستم ایمنی اهمیت داشته باشد. بهترین رویکرد این است که ابتدا به تغذیه، خواب و سبک زندگی سالم توجه کنید و سپس در صورت نیاز، مکمل مناسب را با نظر پزشک یا داروساز انتخاب کنید.

مکمل مورد نیازتان را آگاهانه انتخاب کنید

اگر به دنبال خرید مکمل‌های ویتامین C، ویتامین D، زینک، مولتی‌ویتامین یا سایر مکمل‌های مرتبط با سلامت عمومی و سیستم ایمنی هستید، می‌توانید محصولات موجود در داروخانه آنلاین دکتر ناهید را بررسی کنید.

در صورت داشتن بیماری زمینه‌ای، مصرف دارو یا تردید درباره انتخاب و مقدار مصرف مکمل، پیش از خرید با داروساز مشورت کنید تا محصول متناسب با شرایط شما انتخاب شود.

داروخانه آنلاین دکتر ناهید؛ انتخاب آگاهانه مکمل‌ها با هدف حفظ و ارتقای سلامت.

سوالات متداول

آیا ویتامین C از کرونا جلوگیری می‌کند؟

خیر. شواهد کافی برای این‌که مکمل ویتامین C بتواند از ابتلا به کووید-۱۹ جلوگیری کند وجود ندارد. ویتامین C برای عملکرد طبیعی سیستم ایمنی ضروری است، اما نباید آن را مکمل ضدکرونا در نظر گرفت.

آیا ویتامین D برای تقویت سیستم ایمنی مفید است؟

ویتامین D برای عملکرد طبیعی بدن و سیستم ایمنی اهمیت دارد. با این حال، شواهد کافی برای توصیه ویتامین D به‌عنوان روش پیشگیری یا درمان کووید-۱۹ وجود ندارد.

آیا زینک برای کرونا مفید است؟

زینک یکی از مواد معدنی ضروری برای عملکرد سیستم ایمنی است، اما شواهد موجود برای توصیه مصرف دوزهای بالاتر از نیاز روزانه زینک به‌منظور پیشگیری یا درمان کرونا کافی نیست.

بهترین مکمل برای تقویت سیستم ایمنی چیست؟

یک مکمل واحد را نمی‌توان برای همه افراد به‌عنوان «بهترین مکمل» معرفی کرد. نیاز بدن به مواد مغذی به رژیم غذایی، سن، وضعیت سلامت و احتمال کمبود بستگی دارد.

آیا مصرف چند مکمل تقویت سیستم ایمنی با هم مناسب است؟

لزومی ندارد چند مکمل به‌طور همزمان مصرف شوند. بهتر است ابتدا ترکیبات و مقدار مواد مغذی هر محصول بررسی شود و در صورت وجود بیماری زمینه‌ای یا مصرف دارو، درباره ترکیب مکمل‌ها با پزشک یا داروساز مشورت شود.