مراقبت های پس از زایمان

مراقبت‌های پس از زایمان:

راهنمای کامل سلامت مادر در دوران نقاهت

به مادر شدن خوش آمدید، هرچند استرس‌زا است، و سفر شما تا این مرحله فوق‌العاده بوده است. نیازهای فیزیکی دوران بارداری و زایمان، نه ماه بارداری و خود فرآیند زایمان، از نظر جسمی طاقت‌فرسا و خسته‌کننده بودند. بدن شما برای بهبودی از همه اینها به زمان نیاز دارد. شش تا هشت هفته بعدی، که دوره پس از زایمان یا نفاس نامیده می‌شود، به عنوان دوره بهبودی برای بدن شما در نظر گرفته می‌شود. در این مقاله، داروخانه ما  drnahhid.irمی‌خواهد در مورد غذای پس از زایمان، نظافت و علائمی که باید به دنبال آنها باشید ... اساساً، مواردی که باید در این دوره روی آنها تمرکز کنید، بحث کند.

دوران نفاس چیست و چقدر طول می‌کشد؟

دوران نفاس به دوره‌ای گفته می‌شود که از لحظه خروج جفت از رحم شروع شده و تا ۴۲ روز (حدود ۶ هفته) پس از زایمان ادامه می‌یابد . این زمان طی مدت شش هفته نشان می‌دهد که بدن زن به حالت معمول خود بازمی‌گردد از طریق سه تغییر اساسی که شامل کاهش اندازه رحم و تنظیم مجدد هورمون‌ها و بازگردانی بدن انرژی از دست رفته است. این دوران نیاز به مراقبتات پزشکی دارد چون پزشکی در این زمان بهبود جسمی و سلامت روان مادر را تعیین می‌کند.

تقسیم‌بندی مراقبت‌ها: از لحظه زایمان تا هفته ششم
برای مدیریت بهتر، مراقبت‌های پس از زایمان را به سه بازه زمانی تقسیم می‌کنیم:

۱. مراقبت‌های فوری (۴۸ ساعت اول):

این روزها بدن شما در حال تطابق با شرایط تازه است و نیاز به استراحت مطلق و مراقبت ویژه هم دارد.

کنترل خون ریزی: خونریزی پس از زایمان (نفاس) به عنوان یک فرآیند بیولوژیکی طبیعی رخ می‌دهد. روزهای اول خونریزی شدیدی را به همراه دارد که به رنگ قرمز روشن به نظر می‌رسد اما به تدریج از حجم و رنگ آن کاسته می‌شود. شما باید به جای تامپون از دستمال‌های بهداشتی مخصوص این منظور استفاده کنید، در حالی که هر زمان لخته‌های خون بزرگ یا خونریزی شدید مشاهده کردید، باید با پزشک تماس بگیرید.

مدیریت درد: زنانی که زایمان طبیعی انجام می‌دهند تجربه درد در ناحیه پرینه و زنانی که سزارین انجام می‌دهند تجربه درد در محل بخیه را دارند. پزشک مسکن‌های مجاز در دوران شیردهی را تجویز خواهد کرد. استفاده از کمپرس سرد روی ناحیه پرینه در ۲۴ ساعت اول می‌تواند ورم و درد را کاهش دهد.

  اولین شیردهی: سعی کنید ظرف یک ساعت اول پس از زایمان، نوزاد را به سینه بگذارید. این عمل باعث ترشح اکسی توسین می‌شود که موجب انقباض رحم و کاهش خونریزی می‌شود و همچنین به نوزاد آغوزیا شیر اولیه را می‌دهد که دارای آنتی‌بادی‌ است.

نخستین دفع ادرار: سعی کنید ظرف ۶ ساعت اول پس از زایمان، ادرار کنید. پر بودن مثانه باعث می‌شود رحم انقباضات خود را انجام ندهدو خطر خونریزی را زیاد می کند.

۲. مراقبت‌های هفته اول تا دهم (نقاهت اولیه):

به خانه برگشته‌اید و باید مراقبت‌ها را در کنار مسئولیت‌های جدید  حتما مدیریت کنید.

بهداشت ناحیه تناسلی (بعد از زایمان طبیعی):

پس از هر بار استفاده از توالت، ناحیه پرینه را با آب ولرم بشویید و با یک حوله تمیز، از جلو به عقب خشک کنید .

نوار بهداشتی خود را هر ۳ تا ۴ ساعت یکبارحتما عوض کنید تا از عفونت  بتواندجلوگیری کند .

برای تسکین درد و التهاب، می‌توانید چند بار در روز در وان آب ولرم نشسته بنشینید (Sitz bath) .

مراقبت از بخیه سزارین:

محل بخیه را  همیشه تمیز و خشک نگه دارید.

از بلند کردن اجسام سنگین و فعالیت‌های سنگین خودداری کنید.

در حمام کردن، طبق دستور پزشک عمل کنید (معمولاً بعد از ۲۴ تا ۴۸ ساعت می‌توان دوش گرفت).

بخیه را نمالید و از کرم‌ها یا پمادها بدون تجویز پزشک استفاده نکنید.

تغذیه و آبرسانی:

نوزادان در دوران شیردهی به مادران نیاز دارند که مصرف کالری و مایعات خود را افزایش دهند. روزانه ۸ تا ۱۰ لیوان آب ,شیر و آبمیوه طبیعی یا سوپ باید مصرف کنید.

افراد باید مصرف پروتئین از گوشت و مرغ و تخم‌مرغ و حبوبات و کربوهیدرات‌های پیچیده تا نان سبوس‌دار و برنج قهوه‌ای و میوه‌ها و سبزیجات تازه در وعده‌های غذایی کوچک و مکرر زیاد کنند.

و مصرف غذاهای نفاخ وکافیین دار را محدود کنند.

فعالیت و استراحت:

تا حد امکان استراحت کنید و دراز بکشید. هر وقت نوزاد می‌خوابد، شما هم بخوابید.

قدم‌زدن‌های کوتاه در خانه می‌تواند به گردش خون و پیشگیری از لخته شدن خون کمک کند. اما فعالیت‌های سنگین و ورزش را تا هفته ششم به تعویق بیندازید .

۳. مراقبت‌های هفته دوم تا ششم (بازگشت تدریجی به حالت عادی):

بدن شما روند بهبودی خود را ادامه خواهد داد. جریان خون شما به تدریج متوقف می‌شود و شما توانایی انجام کارهای روزانه خود را دوباره به دست خواهید آورد.

زنان نباید تمرینات کگل را فراموش کنند که عضلات کف لگن را که به دلیل بارداری و زایمان ضعیف شده‌اند، تقویت می‌کند. انجام روزانه این تمرینات به جلوگیری از بروز بی‌اختیاری ادرار در آینده کمک می‌کند. 
پزشکان معمولاً به بیماران خود توصیه می‌کنند که تا زمان قطع کامل خونریزی و بهبود بخیه‌های واژن صبر کنند که تقریباً چهار تا شش هفته طول می‌کشد تا بتوانند فعالیت جنسی داشته باشند. شما باید در این مورد با پزشک خود مشورت کنید

ممکن است فکر کنید در دوران شیردهی باردار نمی‌شوید، اما این روش چندان مطمئنی نیست. قبل از شروع رابطه جنسی، با پزشک در مورد روش‌های پیشگیری از بارداری مناسب برای دوران شیردهی مشورت کنید .

مراجعه به پزشک (ویزیت ۶ هفته پس از زایمان): این ویزیت بسیار مهم است. پزشک وضعیت بهبودی رحم، بخیه‌ها، فشار خون و سلامت عمومی شما را بررسی کرده و در مورد روش‌های پیشگیری از بارداری با شما صحبت خواهد کرد.

نکته مهم: از مصرف خودسرانه مکمل‌ها و داروهای گیاهی بپرهیزید. حتماً با پزشک خود در مورد نیاز به مصرف مولتی‌ویتامین یا مکمل‌های اختصاصی مانند آهن، کلسیم یا ویتامین D مشورت کنید .

سلامت روان مادر:فراموش شده اما حیاتی:
تغییرات هورمونی شدید، کمبود خواب و مسئولیت جدید می‌تواند تأثیر عمیقی بر روحیه شما بگذارد. توجه به سلامت روان در این دوران به اندازه سلامت جسم اهمیت دارد.

افسردگی پس از زایمان (Postpartum Depression):

علائمی مانند غمگینی مداوم، گریه بی‌دلیل، تحریک‌پذیری، احساس گناه، بی‌علاقگی به نوزاد، اختلال در خواب و اشتها که بیش از ۲ هفته طول بکشد، می‌تواند نشانه افسردگی باشد. این یک وضعیت پزشکی است و نیاز به درمان دارد . حتماً با پزشک خود صحبت کنید.

غم پس از زایمان: (Baby Blues):

حدود ۸۰٪ مادران در روزهای اول پس از زایمان، نوسانات خلقی، گریه و اضطراب را تجربه می‌کنند که معمولاً طی ۱۰ تا ۱۴ روز خودبه‌خود برطرف می‌شود .

راهکارهای حفظ سلامت روان:

از همسر، خانواده و دوستانتان کمک بخواهید. قبول کردن کمک، نشانه ضعف نیست.

سعی کنید زمانی را هرچند کوتاه به خودتان اختصاص دهید.

با سایر مادران ارتباط برقرار کنید و تجربیات خود را به اشتراک بگذارید.

اگر احساس ناراحتی می‌کنید یا افکار آزاردهنده دارید، حتماً با روانشناس یا روانپزشک مشورت کنید.

علائم هشداردهنده؛ چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر، سریعاً به پزشک مراجعه کنید یا با اورژانس تماس بگیرید :

خونریزی شدید: خیس شدن یک نوار بهداشتی در کمتر از یک ساعت یا دفع لخته‌های بزرگ .

تب و لرز: دمای بدن بالای ۳۸ درجه سانتی‌گراد.

درد شدید و مداوم شکم :که با مسکن عادی تسکین نمی‌یابد .

علائم عفونت در محل بخیه:

1. قرمزی، گرمی، تورم، چرک یا ترشح بدبو .

2.درد، قرمزی و گرمی در یک ناحیه از ساق پا که می‌تواند نشانه لخته خون (DVT) باشد .

3.تنگی نفس یا درد قفسه سینه.

4.سردرد شدید و مداوم که با مسکن خوب نمی‌شود و با تاری دید یا سرگیجه همراه است (می‌تواند نشانه فشار خون بالا باشد).

5.افکار آسیب زا به خود یا نوزاد.
 

سوالات متداول شما:

1. چه مدت بعد از زایمان می‌توانم ورزش کنم؟

معمولاً پس از تأیید پزشک در ویزیت ۶ هفتگی، می‌توانید ورزش‌های سبک را شروع کنید. پیاده‌روی از همان روزهای اول منعی ندارد اما به شرطی که زیاده‌روی نکنید .

2.یبوست پس از زایمان طبیعی است؟ چه کنم؟

بله، بسیار شایع است. برای رفع آن مایعات فراوان بنوشید، فیبر مصرفی خود را افزایش دهید (میوه، سبزی، غلات سبوس‌دار) و در صورت نیاز با مشورت پزشک از نرم‌کننده‌های مدفوع استفاده کنید .

3. آیا می‌توانم موهایم را رنگ کنم یا از مواد آرایشی استفاده کنم؟

اگر به نوزاد شیر می‌دهید، نگرانی چندانی بابت استفاده از مواد آرایشی معمولی یا رنگ مو وجود ندارد، چون جذب پوستی بسیار ناچیز است. با این حال، بهتر است در محیط دارای تهویه مناسب این کار را انجام دهید و تا حد امکان از مواد بدون بو و شیمیایی استفاده کنید .

4. بهترین پماد برای بخیه سزارین چیست؟

استفاده از هرگونه پماد یا کرم روی بخیه باید حتماً با تجویز پزشک باشد. معمولاً پزشک پماد آنتی‌بیوتیک موضعی تجویز می‌کند.

5. چه زمانی پریودهای منظم من برمی‌گردد؟

اگر شیردهی انحصاری با شیر مادر دارید، ممکن است تا چندین ماه پریود نشوید. اگر شیر نمی‌دهید، معمولاً بین ۶ تا ۱۲ هفته پس از زایمان اولین پریود رخ می‌دهد .
 

(حرف آخر)

دوران پس از زایمان برای زنان هم سختی‌ها و هم شادی‌هایی را به همراه دارد. زنان می‌توانند با دانش و شیوه‌های مراقبت از خود، این دوره را با موفقیت پشت سر بگذارند و از مادر بودن لذت ببرند. سلامت شما همیشه باید بر هر چیز دیگری اولویت داشته باشد. وقتی به کمک نیاز دارید، نباید خجالت بکشید و باید تیم پزشکی خود را در مورد هرگونه مشکلی که پیش می‌آید، مطلع کنید.

برای تأمین انواع محصولات مورد نیاز شما در دوران نقاهت، از نوارهای بهداشتی مخصوص، مکمل‌های غذایی، پمادها و کرم‌های ترمیم‌کننده و لوازم بهداشتی مادر و نوزاد، می‌توانید به داروخانه آنلاین [drnahhid.ir] مراجعه کرده و خریدی آسان و مطمئن را تجربه کنید. کارشناسان ما آماده پاسخگویی به سوالات شما هستند.

این مقاله صرفاً جهت افزایش آگاهی شما تهیه شده و جایگزین مشاوره پزشکی نیست. برای تشخیص و درمان قطعی، حتماً به پزشک متخصص مراجعه کنید.